# Bounce-berichten analyseren en oplossen

[[TOC]]

Je verstuurt een e-mail en even later valt er een Mail Delivery Failed in je inbox. Dat is een bounce. In plaats van die te negeren, lees je hem als een diagnostisch rapport. Elke bounce vertelt precies waarom de bezorging mislukte en wat je eraan kunt doen.

## Hard bounces versus soft bounces

Het belangrijkste onderscheid is permanent versus tijdelijk. Een hard bounce betekent dat bezorging definitief mislukt is, bijvoorbeeld omdat het adres niet bestaat of het domein is opgeheven. Een soft bounce is tijdelijk, zoals een volle mailbox of een server die even onbereikbaar is.

Hard bounces handel je hard af: verwijder het adres meteen uit je lijst. Blijven sturen naar een niet-bestaand adres schaadt je reputatie. Soft bounces mag je later opnieuw proberen, maar als ze blijven terugkomen behandel je ze alsnog als hard.

:::info title="Zo lees je een SMTP-statuscode"
Mailservers gebruiken SMTP-statuscodes met drie cijfers. Codes die met 4 beginnen zijn tijdelijk (soft), codes die met 5 beginnen zijn permanent (hard). Een **550** betekent meestal onbekende gebruiker, een **421** betekent dat de server het later opnieuw wil.
:::

## De bounce lezen

Het bounce-bericht bevat een diagnostische sectie met de originele foutmelding van de ontvangende server. Daar staat de SMTP-code en vaak een leesbare reden.

:::howto title="Zo ontcijfer je een bounce"
1. Open het bounce-bericht en zoek de regel met `Diagnostic-Code` of `Status`.
2. Noteer de drie-cijferige SMTP-code, bijvoorbeeld `550` of `421`.
3. Lees de tekst erachter, zoals `User unknown` of `Mailbox full`.
4. Bepaal of het **hard** (5xx) of **soft** (4xx) is.
5. Zoek het verzonden bericht-ID terug om te zien naar welk adres het ging.
6. Handel af: verwijderen bij hard, opnieuw proberen bij soft.
:::

## Veelvoorkomende oorzaken

Sommige bounce-redenen kom je steeds tegen. Onderstaande tabel koppelt de melding aan de juiste actie.

| Categorie | Typische melding | Wat het betekent en wat je doet |
| --- | --- | --- |
| Adresfouten | `User unknown`, `No such user` | Het adres bestaat niet. Controleer op typefouten en verwijder het anders. |
| Capaciteit | `Mailbox full`, `Quota exceeded` | Tijdelijk probleem. Probeer het over een dag opnieuw. |
| Reputatie | `Message rejected`, `Blocked using blocklist` | Wijst op jouw afzenderreputatie. Onderzoek je SPF, DKIM, DMARC en lijstkwaliteit. |
| Beleid | `Policy rejection` | De ontvangende organisatie houdt je mail tegen op basis van eigen regels. |

## Reputatiegerelateerde bounces

De gevaarlijkste bounces zijn die om reputatieredenen. Als servers je weigeren met een verwijzing naar een blocklist, heb je een groter probleem dan een enkel adres. Controleer dan of je domein of IP op een blocklist staat en los de onderliggende oorzaak op.

Sinds Gmail zijn afzenderrichtlijnen strenger handhaaft, worden berichten die de authenticatie niet op orde hebben niet langer alleen in de spammap gezet, maar al op serverniveau geweigerd. Zorg dat SPF, DKIM en DMARC correct staan en houd je door gebruikers gerapporteerde spamratio in Postmaster Tools onder 0,10 procent. Raak je boven 0,30 procent, dan kom je niet meer in aanmerking voor herstel totdat je zeven dagen achtereen weer onder die grens blijft.

:::warn title="Negeer hard bounces nooit"
Mailservers monitoren hoeveel je naar niet-bestaande adressen stuurt. Een hoog hard-bouncepercentage is een sterk signaal van een slechte lijst en keldert je reputatie razendsnel. Schoon je lijst na elke campagne.
:::

## Bounces beheren bij volume

Verstuur je via een externe dienst, dan verwerkt die meestal bounces automatisch en haalt slechte adressen eruit. Verstuur je rechtstreeks vanuit Gmail, dan zie je de bounces als gewone berichten in je inbox en handel je ze handmatig of met een script af.

:::tip title="Houd een suppressielijst bij"
Houd een lijst bij van hard-bounced adressen en blokkeer ze proactief. Zo voorkom je dat ze via een nieuwe import terug in je lijst sluipen en je opnieuw reputatieschade oploopt.
:::

:::faq
### Wat is een acceptabel bouncepercentage?
Onder 2 procent is gezond. Boven 5 procent loop je een reëel risico op reputatieproblemen. Bij bulkverzending stuurt Google daarnaast op je door gebruikers gerapporteerde spamratio: houd die onder 0,10 procent.

### Moet ik soft bounces verwijderen?
Niet meteen. Een soft bounce is tijdelijk, dus probeer het later opnieuw. Komt hetzelfde adres meerdere campagnes terug, behandel het dan alsnog als een hard bounce en verwijder het.

### Kan een hele campagne bouncen?
Ja. Dan is er meestal een reputatie- of authenticatieprobleem aan jouw kant. Controleer je SPF-, DKIM- en DMARC-instellingen en of je domein of IP op een blocklist staat.

### Waar vind ik de SMTP-code?
In de diagnostische sectie van het bounce-bericht, bij `Diagnostic-Code` of `Status`. De eerste drie cijfers vertellen je of het hard (5xx) of soft (4xx) is.

### Wat is het verschil tussen een bounce en spam?
Een bounce is een expliciete weigering: de server bezorgt het bericht niet en stuurt een foutmelding terug. Bij spamfiltering wordt het bericht wel geaccepteerd, maar in de spammap geplaatst. Een reputatieprobleem kan beide veroorzaken.
:::

Bounces zijn geen ergernis maar feedback. Lees ze, classificeer ze als hard of soft, en handel ernaar. Doe je dat consequent, dan blijft je lijst schoon en je reputatie sterk.