# Draaitabellen aanmaken in Google Sheets

Een draaitabel in Google Sheets vat grote hoeveelheden data samen zonder dat je formules nodig hebt. Met een paar klikken zie je totalen, gemiddelden en aantallen per categorie, regio of periode.

Een draaitabel werkt met vier gebieden: Rijen, Kolommen, Waarden en Filters. Je voegt velden uit je data toe aan die gebieden en Sheets berekent automatisch de samenvatting.

[[TOC]]

## Een draaitabel aanmaken

Je begint met nette data: een kop op de eerste rij en daaronder de records, zonder lege rijen ertussen.

:::howto title="Je eerste draaitabel"
1. Selecteer je dataset inclusief de kopregel.
2. Klik op **Invoegen** en kies **Draaitabel**.
3. Kies of de tabel op een nieuw blad of het huidige komt en klik op **Maken**.
4. Klik in het zijpaneel naast **Rijen** op **Toevoegen** en kies een veld, bijvoorbeeld Regio. Slepen werkt ook.
5. Klik naast **Waarden** op **Toevoegen**, kies een numeriek veld zoals Omzet en stel bij **Samenvatten op** de optie **SUM** in.
:::

:::tip title="Laat Sheets je op weg helpen"
Bij een nieuwe draaitabel toont het zijpaneel onder **Suggesties** een paar kant-en-klare samenvattingen. Klik er een aan om snel te starten en pas die daarna aan naar wat je nodig hebt.
:::

## Waarden samenvatten

In het gebied Waarden bepaal je hoe Sheets de getallen samenvat. De standaard is SUM, maar er zijn meer opties.

| Samenvatting | Wat het toont |
| --- | --- |
| SUM | Optelling van alle waarden |
| AVERAGE | Gemiddelde per groep |
| COUNT | Aantal records per groep |
| MAX en MIN | Hoogste en laagste waarde |
| COUNTUNIQUE | Aantal verschillende waarden |

Je kunt waarden ook tonen als percentage van het totaal. Klik op het veld onder Waarden en kies bij **Weergeven als** de optie percentage van rij, kolom of totaal.

## Kolommen en filters toevoegen

Met een veld in Kolommen maak je een kruistabel. Met een filter beperk je de getoonde data tot wat je echt wilt zien.

1. **Rijen kiezen:** voeg een categorieveld toe aan Rijen voor de hoofdindeling, bijvoorbeeld Regio.
2. **Kolommen kiezen:** voeg een tweede veld toe aan Kolommen voor een kruistabel, bijvoorbeeld Maand.
3. **Waarde instellen:** voeg een getalveld toe aan Waarden en kies de samenvatting, bijvoorbeeld SUM van Omzet.
4. **Filter toepassen:** voeg een veld toe aan Filters en kies welke waarden je toont, bijvoorbeeld alleen het lopende kwartaal.

:::info title="Voorbeeld: omzet per regio per maand"
Een veld in Rijen en een veld in Kolommen samen geven een kruistabel. Zet Regio in Rijen, Maand in Kolommen en SUM van Omzet in Waarden. Zo lees je in een oogopslag waar de pieken zitten zonder door losse cijfers te scrollen.
:::

:::warn title="Vergeet de brondata niet"
Voeg je later rijen toe aan je brondata, dan moet je de draaitabel vernieuwen of het bronbereik aanpassen. Selecteer hele kolommen als bron, bijvoorbeeld A:D, zodat nieuwe rijen automatisch meedoen.
:::

## De tabel leesbaar houden

Een draaitabel wordt pas echt nuttig als anderen hem snel begrijpen. Beperk het aantal velden in Rijen en Kolommen, zet de meest relevante samenvatting bovenaan en sorteer op de waarde die ertoe doet. Klik op een veld onder Rijen en kies bij **Sorteren op** je waardeveld om bijvoorbeeld de regio met de hoogste omzet bovenaan te zetten.

:::faq
### Heb ik formules nodig voor een draaitabel?
Nee, een draaitabel werkt volledig met klikken en toevoegen. Sheets berekent de samenvattingen automatisch op basis van de velden die je kiest.

### Hoe verander ik SUM in een gemiddelde?
Klik in het zijpaneel op het veld onder Waarden en kies bij Samenvatten op de optie AVERAGE.

### Werkt de draaitabel bij nieuwe data automatisch bij?
Alleen als het bronbereik de nieuwe rijen omvat. Gebruik hele kolommen als bron of pas het bereik aan, dan werkt de tabel vanzelf bij na vernieuwen.

### Kan ik percentages tonen in plaats van getallen?
Ja, klik op het waardeveld en kies bij Weergeven als een percentage van rij, kolom of totaal.

### Hoe filter ik op een specifieke regio of periode?
Voeg het veld toe aan Filters en vink in het filter alleen de waarden aan die je wilt zien, bijvoorbeeld een regio of een kwartaal.

### Kan ik de draaitabel meteen in een grafiek zetten?
Ja, selecteer de draaitabel en kies Invoegen en dan Grafiek. Sheets bouwt de visualisatie op de samengevatte cijfers.
:::

Draaitabellen zijn de snelste manier om grip te krijgen op grote datasets. Begin met een veld in Rijen en een waarde, en bouw van daaruit verder met kolommen en filters. Voor visualisatie combineer je het resultaat met [[sheets-grafieken-dashboards|grafieken]].