Het verschil tussen een prompt en een systeeminstructie
In Google AI Studio heb je twee plekken om de AI te sturen. Je prompt is de losse vraag of opdracht die je per bericht stelt. De systeeminstructie is een set instructies die je vooraf meegeeft en die het model de hele sessie volgt, zonder dat je die hoeft te herhalen.
Zie de systeeminstructie als de vaste rol en huisregels, en de prompt als de concrete taak van dat moment. Door beide goed te benutten worden antwoorden consistenter en voorspelbaarder.
Eén keer instellen, hele sessie geldig
Systeeminstructies blijven gelden voor elke prompt in dezelfde sessie. Ze zijn ideaal om rol, toon en vorm één keer vast te leggen, zodat je dat niet bij elk bericht opnieuw hoeft te typen.
Een goede systeeminstructie schrijven
Gebruik de systeeminstructie om de context te zetten die het model niet vanzelf kent. Volgens de richtlijnen van Google leg je hierin vast:
- Rol: wie is het model? Bijvoorbeeld een beknopte technische helpdesk of een vriendelijke tekstredacteur.
- Toon en stijl: zakelijk, informeel, kort en bondig.
- Vaste regels: bijvoorbeeld altijd in het Nederlands antwoorden, of nooit informatie verzinnen wanneer iets onbekend is.
Een voorbeeld van een systeeminstructie:
Je bent een beknopte technische assistent voor Google Workspace.
Antwoord altijd in het Nederlands, in maximaal vijf zinnen.
Weet je iets niet zeker, zeg dat dan in plaats van te gokken.
Belangrijkste regels bovenaan
Zet je kritieke regels vooraan in de systeeminstructie. Google raadt aan belangrijke instructies bovenaan te plaatsen, omdat het model die het zwaarst meeweegt.
Heldere en specifieke prompts
De kwaliteit van een antwoord staat of valt met de duidelijkheid van je prompt. Google raadt aan om expliciet te zijn over:
- het onderwerp en de taak;
- de gewenste lengte;
- het formaat (lijst, tabel, JSON, alinea);
- eventuele beperkingen of dingen die je juist niet wilt.
Vergelijk "vat dit samen" met "vat deze tekst samen in drie bullets, elk maximaal vijftien woorden, in zakelijk Nederlands". De tweede prompt geeft het model veel meer houvast.
Werk met voorbeelden
Een van de sterkste technieken is het meegeven van voorbeelden, ook wel few-shot prompting genoemd. Google adviseert nadrukkelijk om vrijwel altijd enkele voorbeelden in je prompt op te nemen. Twee tot vijf consistente voorbeelden laten het model het gewenste patroon herkennen.
Let op twee dingen:
- Gebruik hetzelfde formaat in al je voorbeelden. Wisselende opmaak in je voorbeelden leidt vaak tot wisselende opmaak in de antwoorden.
- Plaats je voorbeelden vóór de eigenlijke opdracht. Zo herkent het model eerst het patroon en past het daarna toe op jouw nieuwe invoer.
Een eenvoudig few-shot voorbeeld:
Zet de productnaam om naar een korte slogan.
Invoer: Agenda-app
Slogan: Jouw dag, altijd op orde.
Invoer: Notitie-app
Slogan: Vang elk idee, op het moment zelf.
Invoer: Takenlijst-app
Slogan:
Verdeel complexe taken
Krijg je bij een ingewikkelde opdracht geen goed resultaat, splits die dan op. Mogelijkheden zijn:
- losse prompts per deeltaak;
- geketende prompts, waarbij de uitvoer van de ene prompt de invoer van de volgende wordt;
- het apart verwerken van delen van de data en die daarna samenvoegen.
Kleinere, duidelijk afgebakende stappen leveren betrouwbaardere resultaten op dan één grote, vage opdracht.
Itereren en parameters bijstellen
Prompt-engineering is een kwestie van uitproberen. Werkt een instructie niet, herformuleer dan, verander de volgorde van onderdelen of geef een extra voorbeeld. Stel waar nodig modelparameters bij, zoals temperature, top-K en top-P, om de balans tussen consistentie en variatie te vinden.
- Temperature bepaalt hoe voorspelbaar of creatief het model is. Laag (bijvoorbeeld rond 0,2 tot 0,4) geeft stabiele, feitelijke antwoorden; hoog geeft meer variatie en is geschikt voor brainstormen.
- Top-P en top-K beperken uit hoeveel waarschijnlijke woorden het model kiest. Lagere waarden maken de uitvoer strakker en voorspelbaarder.
Gebruik AI Studio juist hiervoor: pas je systeeminstructie of prompt aan, verstuur opnieuw en vergelijk de antwoorden. Zo bouw je stap voor stap naar een betrouwbaar resultaat.
Twee snelle verbeteringen
Verlaag de temperature wanneer antwoorden te wisselend zijn, en plaats grote stukken context bovenaan met je eigenlijke vraag onderaan.
In het kort
Leg rol, toon en regels vast in een systeeminstructie, maak je prompts helder en specifiek, geef voorbeelden, splits complexe taken op en blijf itereren. Met deze aanpak haal je in AI Studio veel consistentere en bruikbaardere antwoorden uit Gemini.
Wat is het verschil tussen een prompt en een systeeminstructie?
Een prompt is de losse vraag of opdracht die je per bericht stelt. Een systeeminstructie is een vaste set regels die je vooraf meegeeft en die het model de hele sessie volgt, zonder dat je die hoeft te herhalen.
Hoeveel voorbeelden geef ik mee bij few-shot prompting?
Meestal werken twee tot vijf consistente voorbeelden goed. Houd het formaat in al je voorbeelden gelijk en plaats ze vóór de eigenlijke opdracht, zodat het model eerst het patroon herkent.
Wanneer verlaag ik de temperature?
Verlaag de temperature wanneer antwoorden te wisselend of te creatief zijn en je juist stabiele, voorspelbare uitvoer wilt. Voor brainstormen of creatieve teksten kies je juist een hogere waarde.
Blijft mijn systeeminstructie gelden voor elk bericht?
Ja. Binnen dezelfde sessie geldt de systeeminstructie voor elke prompt die je stuurt, totdat je hem aanpast of een nieuwe sessie start.
Wat doe ik als een complexe opdracht geen goed resultaat geeft?
Splits de taak op in kleinere stappen. Gebruik losse prompts per deeltaak of ketens van prompts, waarbij de uitvoer van de ene de invoer van de volgende wordt. Kleinere stappen leveren betrouwbaardere resultaten op.