Waarom samenvattingsprompts?
Samenvattingen zijn een van de meest gebruikte AI-toepassingen. Ze besparen tijd bij het verwerken van lange documenten, rapporten, vergadernotities of e-mailthreads.
Maar "vat dit samen" levert zelden de samenvatting die je nodig hebt. Het model kiest dan zelf wat het belangrijk vindt, hoe lang de samenvatting wordt en in welke stijl. Met gerichte prompts stuur je al die keuzes zelf.
Basisopties voor samenvattingen
Er zijn vier knoppen waaraan je kunt draaien. Combineer ze naar wens.
Lengte-gecontroleerd:
Vat de volgende tekst samen in precies drie bullets van maximaal 15 woorden elk.
Doelgroep-specifiek:
Vat dit rapport samen voor een directielid zonder technische achtergrond.
Focus op financiele impact en strategische implicaties. Maximaal 150 woorden.
Actie-gericht:
Vat dit vergaderverslag samen. Focus op genomen beslissingen en op actiepunten
met verantwoordelijke en deadline. Gebruik een tabel.
Kernvraag-gericht:
Vat dit artikel samen met focus op de hoofdconclusie en de drie sterkste
onderbouwende argumenten.
Niet de kortste, maar de bruikbaarste
De meest nuttige samenvatting is niet de kortste, maar de samenvatting die de lezer de juiste beslissing laat nemen. Bepaal eerst wat "de juiste beslissing" is en stuur daar gericht naartoe.
Samenvattingstypen
Extractieve samenvatting: selecteer de meest relevante zinnen uit het origineel en combineer ze.
Vat samen door de drie meest informatieve zinnen letterlijk te citeren,
gevolgd door een verbindende zin.
Abstractieve samenvatting: schrijf nieuwe tekst die de kern in andere woorden weergeeft.
Vat samen in je eigen woorden. Geen citaten uit het origineel. Maximaal 100 woorden.
Hierarchische samenvatting: meerdere niveaus van detail tegelijk.
Geef achter elkaar: 1) een samenvatting van een zin, 2) een samenvatting in drie
bullets, 3) een volledige alinea-samenvatting van 150 woorden.
Vergelijkende samenvatting: meerdere documenten samenvatten en tegen elkaar afzetten.
Vat de drie bijgevoegde rapporten samen. Maak per rapport een sectie. Voeg daarna
een vergelijkingssectie toe met de overeenkomsten en de grootste verschillen.
Zo bouw je een goede samenvattingsprompt
- Specificeer de lengte. Woorden, zinnen, bullets of alinea's.
- Definieer het doel. Wat doet de lezer straks met de samenvatting?
- Benoem de doelgroep. Technisch of niet-technisch, expert of beginner.
- Geef focus-instructies. Wat moet behouden blijven en wat mag worden weggelaten?
- Kies het formaat. Vrije tekst, bullets, tabel of hierarchisch.
Vergadernotities samenvatten
Een vaste sjabloon werkt hier het best, omdat je elke keer dezelfde structuur terugkrijgt.
Vat het volgende vergaderverslag samen volgens deze structuur:
- Aanwezigen: [lijst]
- Besproken onderwerpen: [maximaal 5 bullets]
- Genomen beslissingen: [bullets met de beslissing]
- Actiepunten: [tabel met kolommen actie, verantwoordelijke, deadline]
- Open vragen voor de volgende vergadering: [bullets]
Verslag: [tekst]
Heb je een opname in plaats van notulen? Gemini en NotebookLM kunnen sinds 2026 audiobestanden rechtstreeks verwerken. Op betaalde plannen verwerkt Gemini audio tot circa drie uur en levert het direct een transcript, een samenvatting en een lijst met actiepunten. Op het gratis plan geldt een kortere limiet van enkele minuten, dus controleer altijd de actuele grenzen in de app.
Lange documenten in stukken
Moderne modellen hebben een groot contextvenster, maar bij zeer lange of complexe documenten geeft opdelen vaak een nauwkeuriger resultaat.
Lang document gefaseerd samenvatten
- Vat per sectie samen. Maak van elk hoofdstuk of elke sectie afzonderlijk een korte samenvatting.
- Voeg samen tot een geheel. Geef de losse sectiesamenvattingen terug aan het model met de opdracht: "Schrijf op basis van deze sectiesamenvattingen een overkoepelende samenvatting van het hele document."
Deze aanpak geeft doorgaans betere resultaten dan proberen het hele document in een keer samen te vatten, omdat het model per stap minder detail hoeft vast te houden.
Controleer altijd kritieke details
AI-samenvattingen laten soms cruciale details weg of leggen andere accenten dan bedoeld. Controleer altijd of de kerninformatie aanwezig is, zeker bij juridische, medische of financiele documenten.
E-mailthread samenvatten
Vat de volgende e-mailthread samen en geef:
1. Het kernonderwerp van de discussie
2. De standpunten van de verschillende afzenders
3. De bereikte conclusie of de open eindstand
4. Eventuele vervolgacties die zijn afgesproken
Thread: [e-mails]
Praktisch voorbeeld
Stel: je krijgt een rapport van 40 pagina's en moet morgen je manager bijpraten in twee minuten. Een gerichte prompt levert precies wat je nodig hebt:
Vat het bijgevoegde rapport samen voor mijn manager. Zij heeft twee minuten.
Geef: 1) de hoofdboodschap in een zin, 2) drie bullets met de belangrijkste
bevindingen, 3) een bullet met wat wij concreet moeten beslissen. Maximaal
120 woorden, zakelijke toon, geen jargon.
In vijf minuten promptwerk bespaar je zo het lezen van veertig pagina's.
Bouw een eigen sjablonenbibliotheek
Maak voor je meest voorkomende documenttypen, zoals rapporten, notulen en e-mailthreads, een vaste promptsjabloon en bewaar die. Je hoeft dan alleen nog de brontekst te plakken. Dat maakt de kwaliteit van je samenvattingen consistent en bespaart elke keer tijd.
Hoe lang mag de input zijn bij een samenvattingsprompt?
Dat wordt begrensd door het contextvenster van het model. Moderne modellen verwerken zeer lange teksten, maar bij documenten van tienduizenden woorden of meer werkt opdelen vaak nauwkeuriger. Vat dan eerst per sectie samen en daarna de sectiesamenvattingen.
Kan AI lange vergaderopnames samenvatten?
Ja. Je kunt een transcriptie als tekst aanleveren, en tools als Gemini en NotebookLM kunnen sinds 2026 ook audiobestanden rechtstreeks verwerken. Op betaalde Gemini-plannen gaat dat tot enkele uren audio per bestand.
Hoe nauwkeurig zijn AI-samenvattingen?
Dat hangt af van de complexiteit. Eenvoudige, feitelijke teksten worden goed samengevat. Nuancerende, argumentatieve of sterk technische teksten kunnen worden versimpeld of verkeerd geinterpreteerd, dus controleer die altijd na.
Kan ik vragen om alleen bepaalde secties samen te vatten?
Ja. Bijvoorbeeld: "Vat alleen de secties 3, 4 en 5 samen" of "Vat samen maar negeer de bijlagen." Het model volgt sectie-aanwijzingen goed, mits ze duidelijk in de tekst zijn gemarkeerd.
Wat is het verschil tussen een extractieve en een abstractieve samenvatting?
Een extractieve samenvatting citeert letterlijk de belangrijkste zinnen uit het origineel. Een abstractieve samenvatting herschrijft de kern in nieuwe woorden. Extractief blijft dichter bij de bron, abstractief leest vaak vloeiender.
Hoe voorkom ik dat de samenvatting belangrijke nuance weglaat?
Benoem expliciet wat behouden moet blijven, bijvoorbeeld: "Behoud alle voorbehouden, risico's en uitzonderingen." Vraag het model eventueel om aan te geven welke informatie het heeft weggelaten, zodat je kunt bijsturen.
Samenvattingsprompts zijn tijdbespaarders bij uitstek. Met vijf minuten om een goede prompt te schrijven, bespaar je vaak twintig minuten lezen. Bouw sjablonen voor je meest voorkomende documenttypen en gebruik ze consequent.