Bankhelpdeskfraude is een van de meest schadelijke vormen van oplichting in Nederland. Een crimineel belt je op, doet zich voor als medewerker van de fraudeafdeling van je bank en zegt dat er iets mis is met je rekening. Vaak gebruikt de oplichter spoofing: het telefoonnummer in je scherm wordt vervalst, zodat het lijkt alsof je echte bank belt. Met een verhaal over een verdachte betaling probeert de oplichter je geld te laten overmaken of je inloggegevens te ontfutselen. In dit artikel lees je hoe je dit herkent, wat je moet doen en wanneer je bank de schade vergoedt.
Hoe bankhelpdeskfraude werkt
Het gesprek is bedacht om paniek te zaaien en je snel te laten handelen, zodat je niet nadenkt of overlegt.
Een veelgebruikte truc is de zogenaamde kluis- of veiligheidsrekening: de oplichter zegt dat je je spaargeld tijdelijk naar een veilige rekening moet overmaken. Die rekening is van de crimineel.
Je bank vraagt nooit om je geld over te maken naar een andere rekening
Een echte bank zal je nooit vragen om geld over te maken naar een zogenaamde veilige rekening of kluisrekening, en vraagt ook nooit telefonisch om je pincode, wachtwoord of beveiligingscodes. Gebeurt dat wel, dan is het altijd oplichting. Hang direct op.
Wat spoofing is
Spoofing betekent dat oplichters de afzender vervalsen. Bij telefonische spoofing tonen ze in je scherm de naam of het nummer van je bank, terwijl het gesprek van een crimineel komt. Hetzelfde kan met sms en e-mail: een bericht lijkt van je bank te komen, maar is dat niet.
Het nummer in je scherm is geen bewijs
Dat je banks naam of nummer in je scherm staat, betekent niet dat je bank echt belt. Oplichters kunnen dit eenvoudig nabootsen. Vertrouw nooit op de nummerweergave en bel altijd zelf terug via het nummer op je bankpas.
Wat je moet doen
Stap voor stap bij een verdacht bankgesprek
- Maak geen geld over en geef geen codes, wachtwoorden of toegang, hoe dringend het ook klinkt.
- Hang op. Je hoeft geen reden te geven.
- Bel je bank terug via het nummer op de achterkant van je bankpas of via de officiele bank-app, niet via een nummer dat de beller noemde.
- Heb je toch iets gedaan? Bel direct je bank om je rekening te laten blokkeren en doe aangifte bij de politie.
- Meld de fraude ook bij de Fraudehelpdesk via fraudehelpdesk.nl of 088 786 7372.
Wanneer je bank de schade vergoedt
De Nederlandse grootbanken hebben afspraken gemaakt over het vergoeden van slachtoffers van bankhelpdeskfraude. Onder dit zogenoemde coulancekader is het uitgangspunt dat particuliere klanten de volledige schade vergoed krijgen, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan.
Voorwaarden voor vergoeding onder het coulancekader
De belangrijkste voorwaarden zijn dat je een particuliere klant bent, dat er aantoonbaar sprake was van spoofing van de naam of het telefoonnummer van je eigen bank, dat je aangifte hebt gedaan bij de politie en dat je de bank een kopie van die aangifte geeft. De bank beoordeelt elke melding apart en kan de vergoeding aanpassen of afwijzen.
De regeling is nu nog een vrijwillige coulanceregeling. Er is Europese wetgeving in voorbereiding, de Payment Services Regulation, die banken wettelijk gaat verplichten om slachtoffers van dit soort fraude te vergoeden en die de bescherming uitbreidt naar gevallen waarin ook het e-mailadres van de bank is misbruikt. Deze wetgeving wordt niet voor 2026 verwacht. Voor de exacte voorwaarden en de actuele stand kun je het beste de website van je eigen bank raadplegen.
Krijg ik mijn geld altijd terug bij bankhelpdeskfraude?
Niet automatisch. Onder het coulancekader is volledige vergoeding het uitgangspunt voor particulieren, maar je moet aan voorwaarden voldoen, waaronder aangifte doen en kunnen aantonen dat de naam of het nummer van je bank is nagebootst. De bank beoordeelt elk geval apart.
Geldt de vergoeding ook voor mijn bedrijf?
Het coulancekader richt zich op particuliere klanten. Voor zakelijke rekeningen gelden andere afspraken. Informeer bij je eigen bank wat voor jouw situatie geldt.
Hoe weet ik zeker dat mijn bank echt belt?
Door zelf op te hangen en terug te bellen via het nummer op je bankpas of in de officiele app. Een echte medewerker heeft daar begrip voor en vraagt nooit om geld over te maken naar een andere rekening.
Wat is het verschil tussen vishing en bankhelpdeskfraude?
Bankhelpdeskfraude is een specifieke vorm van vishing waarbij de oplichter zich voordoet als je bank en vaak het banknummer spooft. Vishing is de bredere term voor alle telefoonfraude met een nep-medewerker.