Samen schrijven aan een tekst, tegelijk en zonder dat er versies door elkaar lopen, was vroeger lastig te organiseren. Met Google Docs is het de normaalste zaak van de wereld. Leerlingen typen tegelijk in hetzelfde document, geven elkaar opmerkingen en jij ziet precies hoe het werk tot stand komt. In dit artikel laat ik zien hoe je dat in de klas benut.
Realtime samen schrijven
Het mooie van Docs is dat samenwerking direct zichtbaar is. Open je een document met een groepje, dan zie je elkaars cursors bewegen en verschijnt elke letter die iemand typt meteen bij de anderen. Er is geen heen en weer mailen van bestanden en geen versie 3 definitief echt final meer.
Dit nodigt uit tot echte samenwerking. Leerlingen verdelen taken binnen een tekst, vullen elkaar aan en zien meteen wat een ander doet. Voor groepsopdrachten, gezamenlijke verslagen en brainstorms is dit een uitkomst.
Werk raakt nooit kwijt
Docs slaat automatisch op na elke wijziging. Een leerling kan dus nooit zijn werk kwijtraken door te vergeten op opslaan te klikken, want die knop bestaat niet eens.
Opmerkingen en suggesties
Naast samen typen kunnen leerlingen elkaar feedback geven binnen het document. Met een opmerking selecteer je een stuk tekst en plaats je een notitie in de kantlijn. De ander reageert erop en zo ontstaat een gesprek precies op de plek waar het over gaat.
De suggestiemodus gaat een stap verder. In plaats van direct in de tekst te wijzigen, stelt een leerling een aanpassing voor die de ander kan accepteren of afwijzen. Dat is ideaal voor redactiewerk: de oorspronkelijke schrijver houdt de regie over zijn tekst.
Feedback geven in een document
- Open een gedeeld document met je groep.
- Selecteer tekst en klik op het opmerkingicoon in de kantlijn om feedback te geven.
- Schakel rechtsboven naar de suggestiemodus (het potloodmenu, kies Suggesties) om wijzigingen voor te stellen.
- De auteur accepteert of wijst elke suggestie af.
- Los opmerkingen op zodra ze zijn verwerkt, zodat de kantlijn overzichtelijk blijft.
Suggesties boven direct overschrijven
Laat leerlingen feedback geven in de suggestiemodus in plaats van rechtstreeks in elkaars tekst te typen. Zo blijft zichtbaar wie wat voorstelde en houdt de schrijver de eindverantwoordelijkheid.
Zicht op ieders bijdrage
Een veelgehoorde zorg bij groepswerk is de meelifter: de leerling die weinig doet maar wel meedeelt in het cijfer. Docs helpt je daarbij. Via de versiegeschiedenis (Bestand, Versiegeschiedenis, Versiegeschiedenis bekijken) zie je precies wie wanneer wat heeft toegevoegd. Zo krijg je een eerlijk beeld van ieders bijdrage.
De stappen die een groep doorloopt, zien er meestal zo uit:
- Document delen met de groep.
- Taken verdelen.
- Samen schrijven.
- Onderling feedback geven.
- Suggesties verwerken.
- Versiegeschiedenis controleren.
- Inleveren.
De versiegeschiedenis is ook een vangnet. Is er per ongeluk iets weggehaald, dan herstel je een eerdere versie met een paar klikken. Geen paniek meer als een leerling per ongeluk een halve pagina wist.
Delen en rechten instellen
Hoe je deelt bepaalt wat leerlingen kunnen. Geef je groepsleden bewerkrechten, dan schrijven ze allemaal mee. Wil je dat een groep alleen kan reageren, dan geef je opmerkingrechten. En voor lesmateriaal dat leerlingen alleen mogen lezen, kies je weergaverechten.
| Recht | Wat de leerling kan | Wanneer gebruiken |
|---|---|---|
| Bewerker | De tekst aanpassen | Groepsleden die samen schrijven |
| Opmerker | Reageren en suggesties doen, zonder de tekst te wijzigen | Peer feedback |
| Lezer | Alleen bekijken | Lesmateriaal en voorbeelden |
Deel per groep, niet per leerling
Zet leerlingen in een Google Groep of deel via Google Classroom. Dan beheer je rechten in één keer per groep in plaats van elk e-mailadres los toe te voegen.
Samenwerken begeleiden
Techniek alleen maakt nog geen goede samenwerking. Begeleid het proces. Spreek af hoe de groep taken verdeelt, hoe ze met elkaars werk omgaan en hoe ze respectvol feedback geven. Docs maakt het mogelijk, jouw begeleiding maakt het leerzaam.
Maak afspraken over omgangsvormen
Open documenten kunnen leerlingen verleiden om in elkaars werk te rommelen of ongepaste opmerkingen te plaatsen. Maak duidelijke afspraken over omgangsvormen en gebruik de versiegeschiedenis als dat nodig is om iets uit te zoeken.
Samenwerken op afstand
Een groot voordeel van Docs is dat samenwerking niet stopt bij de lokaaldeur. Leerlingen die thuis verder werken aan een gezamenlijk verslag, doen dat in hetzelfde document als waarin ze op school begonnen. De plek waar je zit, doet er niet meer toe. Voor groepswerk dat over meerdere dagen loopt, of voor leerlingen die ziek thuiszitten, is dat een uitkomst.
Wel vraagt samenwerken op afstand om afspraken over wanneer wie werkt. Twee leerlingen die tegelijk dezelfde alinea herschrijven, lopen elkaar in de weg. Een korte taakverdeling vooraf, met afspraken over welk deel van de tekst van wie is, voorkomt dat. Zo benut je de kracht van realtime samenwerking zonder dat het een chaos wordt, en leren leerlingen meteen iets over digitaal samenwerken dat ze later in hun werk hard nodig hebben.
Hoeveel leerlingen kunnen tegelijk in een document werken?
Een document ondersteunt tot 100 mensen tegelijk met bewerk- of opmerkrechten. Voor groepswerk en zelfs een hele klas is dat ruim voldoende. Werken er meer mee dan kunnen extra deelnemers het document alleen lezen.
Kan ik zien wie wat heeft geschreven?
Ja. Via de versiegeschiedenis zie je per bijdrage wie wat en wanneer heeft toegevoegd, met elke auteur in een eigen kleur.
Wat is het verschil tussen opmerken en bewerken?
Een opmerker kan alleen reageren en suggesties doen. Een bewerker past de tekst zelf aan. Voor peer feedback geef je opmerkrechten, voor samen schrijven bewerkrechten.
Raakt werk verloren als iemand iets verkeerd doet?
Nee. Via de versiegeschiedenis herstel je eenvoudig een eerdere versie, zodat een per ongeluk gewiste alinea zo weer terug is.
Werkt samenwerken ook zonder internet?
Ja, mits je de offline modus vooraf aanzet in Docs. Wijzigingen worden lokaal bewaard en gesynchroniseerd zodra de leerling weer online is. Realtime tegelijk schrijven werkt pas weer als iedereen verbinding heeft.
Met Google Docs maak je van samenwerken een transparant en leerzaam proces. In het volgende artikel kijken we hoe leerlingen hun werk inleveren via Google Drive.